Kullanılabilirlik × Performans × Kalite. FocusISG, OEE'nin kullanılabilirlik ayağını arıza kaydından otomatik üretir; düşük OEE'li makineyi bakım önceliğine taşır.
Kullanılabilirlik + MTBF/MTTR arıza kaydından otomatik hesaplanır. Ayrı veri girişi, ayrı ekip gerekmez.
En düşük OEE'li makineler bakım önceliğiyle sıralanır. Nereye müdahale edeceğin tek bakışta belli.
Aynı ekipman kaydından hem bakım hem verimlilik değeri üretilir. Düşük OEE → önleyici bakım önerisi.
Kullanılabilirlik hazır; performans ve kalite için vardiya sonu tek sayı yeter, tam OEE açılır.
OEE (Overall Equipment Effectiveness — Toplam Ekipman Etkinliği), bir makinenin ya da hattın gerçek üretkenliğini tek bir yüzdeyle özetler. Formül sabittir:
OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite
Zor olan formül değil, veriyi toplamaktır. Çoğu tesiste OEE projesi burada tıkanır: duruşları yazacak bir operatör formu, formu toplayacak bir kişi ve tabloyu birleştirecek bir Excel gerekir. Üç ay sonra form dolmaz olur, sayı güncelliğini yitirir ve proje sessizce ölür. FocusISG bu ilk ayağı veri girişi istemeden çözer: kullanılabilirlik, zaten tuttuğunuz arıza ve bakım kaydından hesaplanır.
Makine, çalışması planlanan sürenin ne kadarında gerçekten çalıştı? Arıza, ayar, malzeme bekleme gibi tüm duruşlar bu oranı düşürür. Kullanılabilirliğin en büyük düşmanı plansız duruştur; yani doğrudan bakım performansıyla ilgilidir. FocusISG bu ayağı arıza kaydından otomatik üretir.
Makine çalışırken ideal hızının ne kadarına ulaştı? Yavaşlamalar ve gözden kaçan küçük duraklamalar performansı düşürür. Bu bileşen için vardiya sonunda üretilen adet bilgisi yeterlidir.
Üretilen ürünün ne kadarı ilk seferde sağlam çıktı? Fire, hurda ve yeniden işleme kaliteyi aşağı çeker. Vardiya sonu fire adedi bu bileşeni kapatır.
Bir vardiyada kullanılabilirlik %90, performans %95 ve kalite %99 çıktıysa:
OEE = 0,90 × 0,95 × 0,99 = %84,6
Üç bileşen de tek tek iyi görünmesine rağmen sonuç %85'in altında kaldı. OEE'nin çarpım olması bunu kaçınılmaz kılar: hiçbiri %100 değilse toplam hızla düşer. Dünya klası kabul edilen seviye genellikle %85 civarındadır; çoğu tesis ilk ölçümde %40–60bandında çıkar. Bu kötü bir haber değil, fırsatın büyüklüğüdür — ve hangi bileşenin sonucu aşağı çektiğini bilmeden yapılacak her iyileştirme tahmindir.
Formülün ayrıntısı ve bileşen bazlı kayıp analizi için OEE nedir, nasıl hesaplanır yazımıza bakın.
Çünkü FocusISG'de arıza kaydı zaten bir başlangıç ve bitiş saati taşır. Bir makine için açılan iş emri kapandığında, o duruşun ne kadar sürdüğü sistemde bellidir. Aynı kayıttan MTBF (arızalar arası ortalama süre) ve MTTR(ortalama onarım süresi) de üretilir. Yani bakım ekibinin zaten yaptığı iş — arızayı kaydetmek — verimlilik ölçümünün de ham maddesi olur. Bu iki göstergenin nasıl okunacağını MTBF ve MTTR nedir, nasıl hesaplanır yazımızda anlattık.
Sonuç: OEE için ayrı bir ekip kurmanız, sahaya ayrı bir form dağıtmanız ya da hatta sensör döşemeniz gerekmez. Ölçüme bugün elinizdeki veriyle başlar, performans ve kalite bileşenlerini hazır olduğunuzda eklersiniz.
OEE'nin tek başına bir rapor olarak değeri sınırlıdır; asıl değer bir eyleme bağlandığındaortaya çıkar. FocusISG makineleri OEE'ye göre sıralar ve en düşük skorlu ekipmanı bakım önceliğine taşır. Zincir şöyle işler:
Bu yüzden OEE ve bakım yönetimi (CMMS) aynı madalyonun iki yüzüdür. Ayrı sistemlerde tutulduklarında verimlilik raporu bakım ekibine hiçbir zaman ulaşmaz; aynı panelde olduklarında düşük OEE doğrudan bir iş emrine dönüşür.
OEE takibi; üretim hattı olan fabrikalar, gıda ve ambalaj tesisleri, metal işleme atölyeleri, plastik enjeksiyon ve tekstil işletmelerinde kullanılır. Ortak nokta makine sayısı değil, duruşun paraya karşılık gelmesidir. Tek hatlı bir işletmede de, otuz makineli bir tesiste de aynı soru sorulur: bu makine bugün ne kadar üretebilirdi, ne kadar üretti?
Hayır. FocusISG kullanılabilirliği arıza ve bakım kaydından hesaplar; performans ve kalite için vardiya sonunda girilen üretim ve fire adedi yeterlidir. Sensör ve otomatik veri toplama ileride eklenebilecek bir iyileştirmedir, başlangıç şartı değildir.
Planlı bakım, mola ve vardiya dışı süreler planlanan üretim süresinin dışında tutulur; yani OEE'yi doğrudan düşürmez. Kullanılabilirliği düşüren şey, çalışması planlanan sürede yaşanan duruşlardır.
Tek başına bir sayı olarak değil. Önemli olan hangi bileşenin düşürdüğü ve zaman içindeki eğilimdir. %52'den %58'e çıkan bir hat, %70'te sabit duran bir hattan daha iyi yönetiliyor olabilir.
Evet. OEE mutlak üretim adedini değil, her makinenin kendi ideal hızına göre yakalayabildiği oranı ölçer. Bu yüzden farklı kapasitedeki makineler aynı ölçekte karşılaştırılabilir.
Kullanılabilirlik arıza kaydından üretildiği için OEE, bakım modülüyle birlikte anlam kazanır. Aynı hesapta İSG modülü de açıktır; ek bir kurulum gerekmez.
Diğer sorular için sık sorulan sorular sayfasına, ekibi tanımak için hakkımızda sayfasına bakabilirsiniz. Kendi makinelerinizin verisiyle denemek için 14 gün ücretsiz hesap açabilirsiniz.